Acuèlh  >  On a vu, lu, écouté  >  Tibal lo Garrèl

 Tibal lo Garrèl

 


Tibal lo Garrèl
Una edicion esperada dempuèi mai de cinquanta ans

Tibal lo Garrèl, de Loís Delluc, pareguèt en 1958 dins una edicion que compreniá nonmàs la primièra partida, «L’arma que sagna», bilingüa occitan/francés. Primièr roman escrit en occitan en Peiregòrd, coneguèt un bon acuèlh que li valguèt de recebre lo Prèmi Aubanel. Recomandat per Bernat Lesfargas, fuguèt revirat en catalan per Joan Sales e editat jos lo títol El garrel dins la prestigiosa colleccion del Club dels Novel•listes, a Barcelona, en 1963. Puèi, completat d’una segonda partida, « La carn que patís », fuguèt editat en 1968 per Lo Libre Occitan, a Agen, mas nonmàs en occitan.
En 2000, Tibal lo Garrèl/Tibal le Boiteux, edicion bilingüa de la primièra partida, fuguèt reeditat per las edicions L’Hydre. La segonda partida, tanben bilingüa, ven enfin de sortir, editada per l’associacion « Mémoires et Traditions en Périgord », d’Àlans (frç Alles sur Dordogne) (24), bailejada per Gérard Marty. Amb una revirada en francés de Cathy Lapouge e de subrebèlas illustracions de Jacme Saraben, filh de Julian Saraben que fuguèt l’illustrator de l’edicion de Jacon lo Crocant, d’Eugène Le Roy, a las edicions Fanlac, a Perigüers, en 1976.
Aurà donc falgut esperar mai de cinquanta ans per poder legir Tibal lo Garrèl dins sa globalitat e de mai dins las doas lengas occitan/francés.
Lo libre conta la traversada d'un Perigòrd a fuòc e a sang per un jove paísan saquetat entre catolics e protestants dins l'absurd e l'abominable de las guèrras de religion.
Loís Delluc a escrit tanben en francés e d’un biais plan agradiu, de romans per grands joves dont l’accion se deròtla en Espanha : Le mousse de la Niña, Des caravelles autour du monde. A balhat de requistas versions de Cervantes, de Juan Ramòn Jiménez (Argental e ieu) ; del galician, a revirat de poèmas medevials e de poèmas de la granda Rosalia de Castro. Apassionat per los ligams entre Espanha e Occitania, escriguèt un estudi seriosament documentat sus un companh del Cid : Un monje-cavalher : en Jeròni de Perigus (Valencia, 1951).
Plaque Louis DellucLo dètz de genièr 2009, en preséncia d’una fola nombrosa, una placa en l’onor de Loís Delluc fuguèt pausada dins son vilatge natal Àlans. Èran presents Gérard Fayolle, president de l’Institut Eugène Le Roy, Joan Ganhaire e Françoise Wolters, representant lo Conselh General de Dordonha (los dos organismes an participat al finançament del libre), Bernat Lesfargas, Jacme Saraben.

Louis Delluc, Tibal lo Garrèl / Tibal le Boiteux, bilingüe occitan/francés, illustracions de Jacme Saraben, edicions « Mémoire et Traditions en Périgord », Gérard Marty, Les Salveyries, 24480 Alles sur Dordogne, tel. 05 53 63 31 58, 202 paginas, 20 euros. (Es totjorn disponibla en librariá la prumièra partida Tibal lo Garrèl, l’arma que sagna – l’âme qui saigne, bilingüe occitan/français, L’Hydre, 2000, 176 pages, 14,50 euros).

Òm pòt veire sus lo siti Internet www.albuga.info una presentacion del libre en occitan (e tanben en francés e en anglés), de fotòs e un fum d’illustracions de Jacme Saraben.

Joan-Claudi Dugros.
 

 
 

Retorn a la pagina d'acuèlh Occitan