Imprimar Imprimar
Accueil  >  Vos Communes  >  Saint Antoine de Breuilh
Merariá de Sent Antòni del Bruèlh

La naissença de Sent Antòni del Bruèlh

Aquò's vèrs l'an 1060 que de monges benedictins, venguts de la luènha abadiá de Sent Florenç de Saumur, s'installèron a Castilhon.
D'aquí, s'espandiguèron en Bordalés e en Perigòrd.
Dins la castelaniá de Mont Ravèl, separada de la vescomtat de Castilhon per la Lidoira, fondèron mai d'un establiment religiós sus de tèrras que lo senhor de l'endrech lor aviá balhadas.
Dins la vila uèi avalida de Mont Ravèl, los monges establiguèron un priorat e la glèisa Senta Maria.

A Mont Caret, installèron lo priorat Sent Pèire e a La Mòta de Mont Ravèl lo de Sent Paixent.
Demest lors autras fondacions òm tròba Senta Eulàlia e Sent Pèire (lo Bruèlh).

La glèisa Sent Antòni dependiá de Sent Antòni de Viennois.

Per lo juòc dels maridatges e de las successions que ne'n provenon, la castelaniá de Mont Ravèl vai se partir en diferents fièus.

La familha d'origina, que pòrta lo nom de la senhoriá : Mont Ravèl, ne'n servarà plan segur, largament la màger part.

Vèrs 1280 - 1300, de fièus consequents son creats, notadament dins la partida orientala de la castelaniá : La Ròca Vinhairon tengut per la poderosa familha de Gurçon. Ponchac e Faugairòlas tenguts per la non mens poderosa familha de Taleiran e Senta Eulàlia tengut per los senhors del Flèis.

En acòrd emb los principis de l'organizacion piramidala d'aquel temps, tots aquels senhors devián rendre l'omenatge a un senhor dominant, Elias Rudèl, senhor de Brageirac e de tot l'entre Dordonha. Mas aquela familha tombèt en conolha e sos bens fonzièrs, pauc a pauc, fuguèron confiscats per lo poder ducal.

En l'an 1300, l'arquevesque de Bordèu, Bertran de Gòt, prenguèt en concession tots los drechs senhorials sus la ribièra de Dordonha, dins la limita de la castelaniá de Mont Ravèl.

Puèi en 1305, òm prepausèt a l'arquevesque un escambi per lo poder ducal, de cinc castelaniás de Perigòrd : Belvés, Bigaròca, Milhac, Cosa e Mont Ravèl, contra dos importants fièus que l'arquevesque ten en Saintonge. Mas abans que lo contracte siá reglat, l'arquevesque es nomat Papa !
Se fai coronar a Lion lo 15 de novembre 1305.
A Bordèu, un novèl arquevesque es nomat : Arnaud de Canteloup, e recep dins la catedrala Sent Andriu, l'omenatge de sos vassals per sas tèrras de Bordalés. Puèi se desplaça e ven dins la vila fortificada de Mont Ravèl, onte lo dijòus 25 de febrièr 1306, recep l'omenatge dels 49 senhors que i tenon fièus.
Lo de Senta Eulàlia, a aquela data, es totjorn tengut per la familha dels senhors de Flèis :
- Guillaume de Flèis e Peirona, filha de Eliés de Flèis.
- Bartolomeu Lanterre, veusa de Ogièr de Flèis.
- Ogièr de Flèis, capitani, filh de Ogièr de Flèis.
A aquelas familhas va succedar la familha de Grailly, que vendrà aquela senhoriá en 1502 a Bernat de Segur. De son maridatge emb Margarita De Chassaignes, lo 3 de febrièr 1499, nasquèt mai d'un dròlle, dont Pèire, que venguèt a son torn, senhor de Senta Eulàlia.
Pèire de Segur marida en 3as nòças, lo 15 de març 1547, Catarina de Pelagrua, d'ont nasquèt Francés, que fuguèt un moment governador de Senta Fe. Aviá maridat lo 2 de febrièr 1567 Jana Mosnier, que li balhèt tres filhs, formant tres brancas :
- Pèire, senhor de Montaseus
- Danièl, senhor de Ponchac
- Francés, senhor de Senta Eulàlia
Francés de Segur, senhor de Senta Eulàlia, maridèt Anna De Boisgueheneuc lo 28 de junh 1615. Danièl, lor sol filh, moriguèt joine e sens posteritat. Sa joina sòr Jana eritèt de la senhoriá de Senta Eulàlia e la trasmetèt a son òme Jacme Loís de L'Aneau. Lor filha, Maria de L'Aneau, maridèt lo 17 d'abrial 1686 Carles de Calvimont que defuntèt al castèl de Senta Eulàlia lo 27 de novembre 1718 sens posteritat.
La familha de Pontac ne'n devenguèt alara proprietària e Clauda Magdalena de Pontac la portèt en verquièra a son òme Marc De La Chataigneraie de Senta Fe. Lor filha, Maria Francesa, vendèt lo castèl e lo fièu de Senta Eulàlia en 1772 a Gabrièl Roman De Filhol, ancian conselhièr al parlament de Bordèu.
A la vèlha de la revolucion, aquel fièu aparteniá a la familha Moulins De Leybardie.
Dins la celèbra nuech del 4 d'agost 1789, los drechs senhorials fuguèron avalits.
Avalits alara fièus e senhors…

La lei del 20 de decembre 1789 establiguèt una novèla delimitacion territoriala en creant los departaments, los cantons e las comunas.

Lo canton de Velinas vai tornar préner las ancianas limitas de la castelaniá de Mont Ravèl, e Mont Peirós es perdut al profièch del canton de Vilafranca.

Las parròquias de Senta Eulàlia e de Bruèlh formèron la comuna de Sent Antòni del Bruèlh.
Maxim Perrot

D'après los documents d'arquius conservats per la "societat dels amics de Mont Caret".


Personalitats ligadas a la comuna

• Lionç Faure, creator del gèni rural

Elias Faure, medecin e escrivan


Elias Faure, medecin e escrivan

Nebot d'Elisèu Reclus, istorian de l'art (Istòria de l'art, L'esperit de las fòrmas, 1927-29), filosòf, assagista, Faure fai en 1931 un viatge al torn del monde dont publica la relacion en 1932 : Mon périple.


 

Antòni Teofil Cart


Antòni Teofil Cart.

Escrivan e co-fondator de l'esperanto, nasquèt lo 31 de març 1855 a Senta Eulàlia, comuna de Sent Antòni del Bruèlh, e moriguèt lo 21 de mai 1931 a París, rebondut lo 23 de mai a París, al cementèri del Père-Lachaise.
 

Jana Baret, (1740-1807)


Jana Baret desguizada en marin

Companha del botanista Filibèrt Commerson, primièra femna francesa a far lo torn del monde, vestida en òme. L'expedicion es alara menada per lo celèbre navigator e explorator Loís Antòni de Bougainville que part per un viatge al torn del monde sus la fregata "La Boudeuse" acompanhada d'un batèu flaüta "l'Etoile" sus lo qual es embarcada Jana Baret.
Es enterrada al cementèri de la glèisa de Senta Eulàlia.