Imprimar Imprimar
Accueil  >  Vos Communes  >  Lalinde
Merariá de La LindaVersion FrançaiseEnglish Version
 


La Pòrta de " Brageirac " apelada Pòrta Romana

 

Lalinde : en occitan La Linda [la 'lind?]
Probablement del latin limitem (limita, frontièra), puèi attraccion de l'occitan linda (limpide).


Lalinda
tròba sa frontièra naturala al sud amb la Dordonha. Son territòri se compausa au sud de tèrras de plana e al nòrd de sèrres e planòlsontese tròban nombrós vestigis preistorics.
 

 

Situada sus la via toristica Brageirac-Sarlat, la particularitat de La Linda es d'èsser compausada principalament de quatre borgs, ancianas parròquias :
-Al centre de la vila La Linda, entre canal e Dordonha, bastida anglesa de ribièra
-Al nòrd Santa Colomba, vilatge medieval rural dominat per sa glèisa romana dont los fondaments datan del sègle XIn e lo subrebèl castèl de la fin del sègle XVn
-Al levant, Sauvabuòu e sos castèls dont lo de Larua inscrit als Monuments Istorics
-Al ponent enfin Pòrt de Cosa amb sas industrias de tradicion papetièra, sa ciutad obrièra e sos ancians molins espandidors.

Uèi la comuna compta 2936 abitants (populacion oficala al 1er de genièr 2017)

D'en primièr vilatge de pescaires, La Linda venguèt al sègle XIIIn del temps de la preséncia anglesa en Aquitània, bastida reala. Aquò's lo Prince Edoard, filh ainat d'Enric III Plantagenest e governador de Guiana que decida sa creacion. Escrit solemne en data del 26 de junh 1267, una charta autreja als futurs residents terrens per bastir lor ostal e privilègis e franchisas que lor permeton de s'administrar per l'intermediari de Consuls elegits (1).
Lo Senescal Joan de Grailly a per prètzfach de velhar a l'edificacion de la bastida acabada en 1290 amb quatre carrièras de quadrilhatge regular altorn d'una plaça carrada. La glèisa romana ja existanta se situant al Sud-Èst a l'emplaçament de la glèisa Sant-Pèire que fuguèt inaugurada en 1901.

(1) Après que l'Aquitània al sègle XVn siá tornada francesa los reis de França confirman dos còps aquela charta, en 1516 e en 1614.

Vèrs 1340 puèi, La Linda, ribejada per la Granda Aiga, impossible a passar, e enrodada de barris, venguèt un vertadièr punt de sosten militar que patirà mai d'un sètge del temps de la guèrra de cent ans en 1562 e en 1572 lòrs de las guèrras de religion. En 1839-1840, dogas e contra-dogas de proteccion son olhadas per de materials tirats del cavatge del canal (1836-1841) e la vila va s'espandir cap al nòrd e mai que mai al ponent, fòra sas muralhas que desaparèisson entre 1792 e 1824.

Lo tren entrèt en gara en 1877 e lo pont sus la Granda Aiga fuguèt bastit en 1880. Enfin cal rapelar que los abitants de la ciutat que, a l'Atge Mejan, fuguèt una de las primièras a èstre administrada liurament, an totjorn, quala que siá l'epòca, combatut per la libertat. En particulièr en 1944 quand la Resistància locala paguèt un lord tribut, lo 21 de junh, marrit jorn quand de joves de La Linda son mòrts dins lo chaple dels tragics eveniments de Mont Leidièr.

De son passat La Linda a particularament gardat :


Son estructura anciana, un quadrilhatge regular de las carrièras alentorn de la plaça centrala.
Una basa de barri au-dessús de la ribièra. Qualques autres vestigis :
- lo mai vièlh es de segur lo domnon carrat enclaus dins los barris e encara munit de dos torellas (òtel-restaurant del castèl actual)
- doás de las uèch pòrtas de la bastida : al Ponent, la pòrta de " Brageirac " (Bergerac) que l'òm apèla, a tòrt, pòrta romana ; a drecha abans lo pont, pròche de la glèisa, la pòrta " de Martin ", murada, mas onte l'òm imagina fòrt ben qu'en acostant al pòrt, l'òm podiá dintrar directament dins la bastida sus la plaça onte se trobava la Maison dels Consuls uèi mesa a la disposicion dels servicis del Conselh General (Centre Médico-Social)

- Al canton de la plaça centrala, una crotz en pèiras quilhada en 1351, sovenir del Jubilèu, del temps del papa Clemenç VI, que atirèt a Roma mai d'un milion de pelegrins
- Carrièra dels Deportats, autres còps carrièra de Santa-Colomba, fàcia a la plaça, la Maison del Gouvernador (sègle 14n) restaurada en 1995 a causa d'un incendi
- Carrièra Gabrièl Péri, antan carrièra Santa-Catarina, mai d'un ostal de la bastida dont una ben restaurada.

Cal notar tanben que sul grand territòri comunal existavan doás parròquias autras que la de La Linda : Drayaux al Levant, que balhèt naissença al vilatge de Sauvabuòu e Santa-Colomba al Nòrd onte, alentorn de la glèisa datant del sègle 12n inscrita a l'inventari dels monuments istorics, demòra lo maine que pòrta lo mème nom